Η παγίδα του Θουκυδίδη και η κατάρρευση του Ελληνισμού

Η παγίδα του Θουκυδίδη.

Το άκουσα πρόσφατα από τον ηγέτη της Κίνας, αν και αυτός το έθεσε όχι ως πρόβλημα εμφυλίου αλλά ως αδιέξοδο μεταξύ δύο υπερδυνάμεων, μια υπάρχουσας και μιας αναδυόμενης, όπως είναι δηλαδή η παγίδα του Θουκυδίδη.  

Πώς ένας εμφύλιος πόλεμος, ο Πελοποννησιακός, άλλαξε το ρου της ιστορίας και επηρέασε ολόκληρο τον πλανήτη μέχρι και σήμερα.

Αν οι δύο ισχυρότερες πόλεις της Ελλάδας δεν είχαν συγκρουστεί επί 27 ολόκληρα χρόνια, για να αντιληφθούμε το μέγεθος της φθοράς, ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος διήρκεσε 4 χρόνια και ο Β΄ 6, ίσως η ιστορία να είχε πάρει εντελώς διαφορετική πορεία.

Η σκέψη είναι απλή, αλλά ουσιώδης.

Αν αυτός ο πόλεμος δεν είχε υπάρξει και οι δύο αυτές πόλεις, μαζί με τις υπόλοιπες ελληνικές δυνάμεις που εξαντλήθηκαν μέσα σε αυτόν, είχαν διατηρήσει ακέραιη, ή και αυξημένη, τη δύναμη που διέθεταν την εποχή των Περσικών Πολέμων, τότε πιθανότατα δεν θα είχαν συμβεί πολλά από όσα ακολούθησαν.

α) Ίσως ο Μέγας Αλέξανδρος να μην είχε κατορθώσει να τις υποτάξει.

Ή αν είχε πάει δυτικά και όχι ανατολικά κατακτώντας τη Ρώμη και όχι την Περσία, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα.

β) Ίσως να μην είχε δημιουργηθεί ποτέ η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διότι θα είχε ηττηθεί από αυτές.

γ) Ίσως να μην είχαν εμφανιστεί ο Χριστιανισμός και το Ισλάμ, ούτε όσα αυτά επέφεραν στους επόμενους αιώνες.

Διότι δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί ότι ένας λαός σε πλήρη πολιτειακή, φιλοσοφική και πολιτιστική ακμή, όπως ήταν οι Ελληνες, θα δεχόταν αδιαμαρτύρητα δόγματα που βασίζονταν αποκλειστικά στην πίστη και όχι στη φιλοσοφική αναζήτηση και τον λόγο. 

Ακόμη και ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος δεν θα υπήρχε ιστορικά με τη μορφή που τον γνωρίζουμε χωρίς τη ρωμαϊκή πραγματικότητα μέσα στην οποία αναπτύχθηκε ο χριστιανισμός και σίγουρα θα έφευγε από την Αθήνα με τις τομάτες, αν και δεν τις γνώριζαν τότε.

Πιθανόν να μην είχαν εμφανιστεί ούτε μεταγενέστερα ιδεολογικά συστήματα, όπως ο καπιταλισμός ή ο κομμουνισμός, τουλάχιστον με τη μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα.

Πολλοί στοχαστές έχουν διατυπώσει την ίδια σκέψη:

«Ποτέ δεν θα μάθουμε τι θα είχε συμβεί στον κόσμο αν ο Ελληνισμός δεν είχε σχεδόν εξαφανιστεί.»

Πολλοί θεωρούν ως κύρια αιτία αυτού του μαρασμού τη ρωμαϊκή κατάκτηση. 

Για εμένα όμως η αιτία είναι ξεκάθαρη:

ο Πελοποννησιακός Πόλεμος.

Ο εμφύλιος.

Ο διχασμός.

Η σύγκρουση.

Ο εγωισμός.